जन्म
चोंडी या सह्याद्री पर्वताच्या रांगेत असलेल्या गावात
31 मे 1725 रोजी झाला.
त्या काळात भारत देशा मध्ये मुघल साम्राज्य कमकुवत होत होते आणि मराठा साम्राज्य प्रस्थापीत होते.
कुटुंब
वडील माणकोजी शिंदे आणि आई सुशिलाबाई शिंदे होत्या. प्रेरणास्थान :
सासरे मल्हारराव होळकर हे होते .
संकटात धैर्य .
1754 मध्ये पती खंदार राव होळकर यांचा युद्धात मृत्यू झाला त्यानंतर सती जाण्याचा प्रघात असताना सासरे मल्हारराव होळकर यांच्या विनंतीवरून त्यांनी सती जाणे टाळले वैयक्तिक दुःख बाजूला ठेवून त्यांनी समाजसेवा आणि राजकारभागाचा मार्ग स्वीकारला.
युध्दात पती आणि पुत्र यांच्या निधनानंतर राज्यात अस्थिरता निर्माण झाली होती.
1767 मध्ये त्यांनी मालवा राज्याची सूत्रे हाती घेतली स्पर्धेचा विश्वास संपादन करून राज्यात शांतता व सुव्यवस्था निर्माण केली राज्यावर आक्रमण किंवा बंडखोरीचे चिन्हे दिसल्यास त्यांनी सैन्याचे नेतृत्व केले.
तुकोजीराव होळकर
यासारख्या कुशल सेनापतीच्या मदतीने राज्यात चे संरक्षण केले.
मंदिरांची पुनर्बांधणी
त्यांनी आपल्या कालखंडात श्रद्धास्थान असलेले मंदिराची पुनर स्थापना केली.
काशी विश्वनाथ मंदिर 1780
सोमनाथ मंदिर
,ओमकारेश्वर मंदिर
केदारनाथ मंदिर,
बद्रीनाथ मंदिर
जगन्नाथ मंदिर, महाराष्ट्रातअनेक मंदीर,
रामेश्वरम मंदिर अशा अनेक महत्त्वपूर्ण मंदिराची उभारणी दुरुस्ती त्यांनी केली.
त्यांनी अनेक ठिकाणी धर्मशाळा उघडल्या
काशी विश्वनाथ
रामेश्वरम, बद्रीनाथ जगन्नाथ, अशा अनेक तीर्थस्थळावर धर्मशाळा व यात्रेकरूंसाठी निवासस्थानी बांधली.
दळन वळन
रस्ते व व्यापार देखील त्यांनी वाढविला मालवा राज्यात नवीन रस्ते बांधले.
रस्त्याच्या कडेला झाडे लावली प्रवाशांसाठी विश्रामगृह उभारली व्यापारी
शेतकरी आणि कारागिरांना संरक्षण दिले.
माहेश्वर येथे नर्मदा नदीवर सुंदर घाट बांधले व दुरुस्त केले. वाराणसी येथे मनीकरनीका का घाट,दत्ताश्वे मेघ घाट दुरुस्ती केली
देशभरात तीर्थक्षेत्रामध्ये विहिरी तलाव,
पाणी पिण्यायोग्य विहरी
अनेक स्नान घाट उभारले झाला. कल्यान कारी प्रशासन केले.
